Szybka dostawa 
Szukaj
Próchnica butelkowa u niemowląt - na czym polega i jak ją leczyć?
Próchnica butelkowa to problem, który najczęściej dotyczy małych dzieci, które zasypiają z butelką zawierającą napój bogaty w węglowodany. Objawy tej choroby mogą pojawić się już w momencie wyrzynania się pierwszych zębów u niemowląt. Wczesna forma próchnicy niesie ze sobą szereg negatywnych skutków, nie tylko dla zębów mlecznych, ale także dla ogólnego zdrowia dziecka. Może prowadzić do silnego bólu oraz przyczyniać się do powstawania wad zgryzu w późniejszym okresie życia.
Aby zapobiegać próchnicy butelkowej, kluczowe jest wprowadzenie podstawowych zasad higieny jamy ustnej od najmłodszych lat. Regularne mycie zębów oraz unikanie zasypiania z jedzeniem w ustach to fundamenty, które pomogą w ochronie przed tą dolegliwością. Warto również zwrócić uwagę na profilaktykę, aby zapewnić dziecku zdrowy uśmiech na długie lata.
Próchnica butelkowa to problem, który dotyka głównie niemowlęta i małe dzieci, szczególnie ich zęby mleczne. Na początku łatwo ją przegapić – pojawiają się tylko drobne plamki lub przebarwienia na zębach. Niestety, choroba rozwija się szybko i atakuje kolejne zęby, zwłaszcza przednie siekacze. W bardziej zaawansowanym stadium mogą pojawić się ciemne, brązowe lub czarne plamy, zwykle blisko dziąseł lub od strony języka, co utrudnia ich zauważenie.
Główną przyczyną próchnicy butelkowej jest długotrwały kontakt zębów z napojami zawierającymi cukry, np. mlekiem czy sokami. Dzieci, które zasypiają z butelką w ustach, są szczególnie narażone. Dlatego warto obserwować pierwsze sygnały próchnicy i regularnie kontrolować stan zębów malucha.
Próchnica butelkowa u niemowląt
Ten rodzaj próchnicy najczęściej pojawia się u niemowląt i małych dzieci, które zasypiają z butelką pełną mleka lub słodkich napojów. Długotrwały kontakt płynów z zębami sprzyja powstawaniu płytki nazębnej i rozwojowi ubytków. Warto pamiętać, że próchnica butelkowa może też wystąpić u dzieci pijących z kubków-niekapków, zwłaszcza jeśli podaje się im słodzone napoje, np. herbatki czy soki. Takie płyny obmywają zęby, głównie przednie siekacze, prowadząc do trudno zauważalnych zmian od wewnętrznej strony zębów.
Higiena jamy ustnej dziecka
Wczesna próchnica butelkowa - przyczyny
Próchnica wczesnodziecięca rozwija się w wyniku długotrwałego kontaktu zębów z pokarmem, szczególnie tym bogatym w cukry, oraz smoczkiem. Taki stan prowadzi do osadzania się resztek jedzenia na zębach, co sprzyja powstawaniu ubytek. Zalegający pokarm, zwłaszcza w nocy, kiedy produkcja śliny jest ograniczona, stwarza idealne warunki dla rozwoju bakterii, które mogą uszkadzać szkliwo zębów. Ślina działa ochronnie, oczyszczając zęby i ograniczając rozwój patogenów w jamie ustnej.
Wśród głównych czynników ryzyka rozwoju próchnicy butelkowej można wymienić:
- posiłki bogate w cukry, takie jak słodycze, soki owocowe i dosładzane potrawy.
- karmienie butelką przed snem oraz w nocy, co prowadzi do dłuższego kontaktu zębów z pokarmem.
- nieprawidłowa higiena jamy ustnej, która sprzyja gromadzeniu się płytki nazębnej.
- zbyt późna opieka stomatologiczna, która może prowadzić do zaawansowanych zmian próchniczych.
Aby zapobiegać próchnicy butelkowej, ważne jest ograniczenie czasu karmienia butelką oraz dbanie o regularne czyszczenie zębów. Warto również unikać zasypiania z butelką w ustach, co zwiększa ryzyko uszkodzenia zębów.
Jak powstaje próchnica butelkowa u dzieci?
Rozwój próchnicy butelkowej jest ściśle związany z namnażaniem się bakterii, w szczególności Streptococcus mutans. Te mikroorganizmy rozkładają cukry obecne w mleku (laktoza), dosładzanych napojach (sacharoza i glukoza) oraz owocach (fruktoza), co prowadzi do produkcji kwasów organicznych. W rezultacie na zębach mlecznych tworzy się białawo-żółty, silnie przylegający nalot, który jest płytką nazębną sprzyjającą demineralizacji szkliwa. Zmiany próchnicze najczęściej rozwijają się w nocy, kiedy wydzielanie śliny jest ograniczone, co sprawia, że zęby nie są odpowiednio oczyszczane, a resztki pokarmowe oblepiają ich powierzchnię. Dlatego dzieci, które zasypiają z butelką w ustach, są szczególnie narażone na ten problem.
Karmienie piersią a próchnica butelkowa
Próchnica butelkowa nie dotyczy wyłącznie dzieci karmionych mlekiem z butelki; może również występować u niemowląt karmionych piersią, zwłaszcza gdy są one dokarmiane sztucznie. Badania wskazują, że karmienie piersią co najmniej 7 razy dziennie po ukończeniu pierwszego roku życia oraz karmienie „na żądanie”, szczególnie w przypadku wprowadzania do diety węglowodanów, znacząco zwiększa ryzyko rozwoju próchnicy zębów mlecznych, zwłaszcza gdy nie przestrzega się zasad higieny jamy ustnej. Ważne jest, aby nie przerywać karmienia piersią w momencie pojawienia się pierwszych zębów, ponieważ odstawienie od mleka matki nie chroni przed rozwojem próchnicy. Warto pamiętać, że mleka modyfikowane mają znacznie wyższy potencjał próchnicotwórczy niż mleko kobiece.
Kluczowe jest, aby rodzice byli świadomi, że próchnica może rozwijać się na skutek niewłaściwych nawyków żywieniowych oraz braku odpowiedniej higieny jamy ustnej. Zwiększone ryzyko wystąpienia zmian próchniczych związane jest z obecnością cukrów w diecie oraz ich częstym spożywaniem. Dlatego istotne jest wprowadzenie zasad higieny jamy ustnej już od narodzin, co pozwoli na skuteczne zapobieganie próchnicy butelkowej.
Leczenie próchnicy butelkowej
Sposób leczenia próchnicy u dzieci zależy od tego, jak bardzo zęby są zaatakowane. Przy wczesnych zmianach, takich jak niewielkie ubytki, często wystarczy fluoryzacja, czyli wzmocnienie zębów preparatami z fluorem. Jeśli jednak na zębach pojawiają się ciemne plamy, czasem stosuje się impregnację azotem srebra, który pomaga zahamować rozwój bakterii. Zabieg zwykle powtarza się pięć razy w tygodniowych odstępach. Warto pamiętać, że po takim leczeniu na zębie może pozostać ciemna plamka – to normalna i bezpieczna konsekwencja zabiegu.
W przypadku starszych dzieci można wykorzystać tradycyjne metody leczenia ubytków. Alternatywnie, zamiast standardowego wiertła, stosuje się piaskarkę abrazyjną, która działa bezgłośnie i nie powoduje wibracji. To urządzenie usuwa próchnicę za pomocą strumienia powietrza zmieszanego z tlenkiem glinu. W tej metodzie nie stosuje się znieczulenia, a zamiast tego wykorzystuje się specjalny ślinochron, który zapobiega gromadzeniu się piasku w jamie ustnej.
Inną nowoczesną metodą jest ozonowanie, które wykorzystuje tlen o działaniu bakteriobójczym do zahamowania rozwoju próchnicy. Dodatkowo, w leczeniu laserowym stosuje się wiązkę światła, która penetruje głęboko w strukturę zęba i skutecznie eliminuje próchnicę.
Lapisowanie zębów czyli walka z próchnicą
Lapisowanie zębów mlecznych to bezpieczny i bezbolesny zabieg stosowany w leczeniu próchnicy u dzieci. Jest to skuteczna metoda walki z próchnicą butelkową, która nie tylko leczy, ale również zapobiega powstawaniu wad zgryzu oraz chroni zęby stałe przed dalszymi uszkodzeniami. Proces lapisowania polega na impregnacji zębów mlecznych roztworem azotanu srebra, co prowadzi do pokrycia ich odpornym na próchnicę białczanem srebra.
Zabieg lapisowania jest szczególnie polecany przy zaawansowanej próchnicy, kiedy zwykłe wypełnienia mogą nie wystarczyć. Warto jednak pamiętać, że jednym z efektów ubocznych tego zabiegu jest ciemnienie zębów w miejscach dotkniętych próchnicą, co może wyglądać nieestetycznie. Dobrą wiadomością jest to, że zdrowe zęby nie zmieniają koloru i pozostają nienaruszone.
Próchnica butelkowa przechodzi na zęby stałe
Próchnica butelkowa może negatywnie wpływać na rozwój zębów stałych. Wczesna utrata zębów mlecznych spowodowana próchnicą może zaburzać ich naturalny proces wyrzynania się, co sprzyja rozwojowi wad zgryzu, wymagających późniejszej, skomplikowanej korekty ortodontycznej. Próchnica ta może także przenieść się na zęby stałe, co dodatkowo utrudnia zachowanie zdrowia jamy ustnej u dziecka.
Przeczytaj również:
Ile kalorii ma nerkowiec? Właściwości, wartości odżywcze i zastosowanie Bezpłatna szczepionka na krztusiec dla kobiet w ciąży. Za darmo w przychodniach POZ Czy szczepienie dziecka może wywołać autyzm? Alergia u dzieci. Jak ją leczyć? Fit przepisy na pączki i faworki na tłusty czwartekSprawdź ofertę naszej apteki!
Nie trać czasu i energii na stanie w kolejce w aptece. Przejdź na naszą stronę apteki internetowej już teraz i ciesz się korzyściami zakupów online.
Przejdź do apteki
Redakcja
aptek
Codzienna
O Autorze
Inne publikacje
Autor
Redakcja aptek Codzienna
Autor
Redakcja aptek Codzienna
Szukasz porady farmaceuty?
Farmaceuta odpowie na Twoje pytanie w zakresie zdrowia, doboru leków lub ich dawkowania.
Zapytaj farmaceutę
Artykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Codzienna nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.