Darmowa dostawa od 40 zł do DHL POP
Szukaj
14 sierpnia 2024 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zwróciła uwagę na rosnącą liczbę przypadków małpiej ospy w Demokratycznej Republice Konga oraz w kilku innych krajach Afryki. Organizacja uznała sytuację za poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego na skalę międzynarodową. Już dzień wcześniej Afrykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom informowały o znacznym wzroście zachorowań w tym regionie. Co więcej, niedawno w Szwecji wykryto pierwszy przypadek bardziej zaraźliwej odmiany wirusa poza Afryką. To wywołało niepokój ekspertów i pokazuje, że choroba może rozprzestrzeniać się także poza obszary, w których do tej pory była powszechna.
Małpia ospa, obecnie określana jako mpox, to choroba odzwierzęca wywoływana przez wirus z rodziny Poxviridae, blisko spokrewniony z wirusem ospy prawdziwej. Objawy choroby są podobne do tych, które występują przy ospie.
Zakażenie może przenosić się ze zwierząt na ludzi, między ludźmi, a także z zanieczyszczonego środowiska – przede wszystkim drogą kropelkową lub poprzez kontakt z płynami ustrojowymi, skażonymi powierzchniami czy ubraniami. Małpia ospa od lat występuje w Afryce Środkowej i Zachodniej, a do Europy, w tym Polski, dotarła w 2022 roku, kiedy zidentyfikowano tzw. typ I wirusa. Obecnie obserwuje się wzrost zakażeń tym typem, zwłaszcza jego podwariantem Ib.
Objawy mpox obejmują:
Sposoby zakażenia to kontakt z zakażonymi zwierzętami, ich płynami ustrojowymi, a także bliski kontakt z osobami chorymi. Ważne jest, aby być świadomym ryzyka, szczególnie w obliczu rosnącej liczby przypadków w różnych regionach. Okres inkubacji wirusa wynosi zazwyczaj od 5 do 21 dni, a objawy mogą utrzymywać się przez 2 do 4 tygodni.
d początku 2024 roku w Demokratycznej Republice Konga wirusem mpox zakaziło się już szacunkowo ok. 8,8 tys. dzieci. To ponad połowa z 15,6 tys. wszystkich zgłoszonych przypadków w kraju. Niestety, zmarło 548 osób, z czego aż 463 to najmłodsi. Nowy wariant wirusa (Clade 1b) wykryto we wszystkich dotkniętych nim państwach poza Republiką Południowej Afryki, co budzi niepokój — zwłaszcza że wariant ten łatwo się rozprzestrzenia, szczególnie wśród dzieci.
W regionie najwięcej zakażeń notuje Burundi. Do 20 sierpnia 2024 r. potwierdzono tam 170 przypadków mpox w 26 z 49 okręgów. Prawie połowa zakażonych to kobiety (45,3%). Najbardziej narażone są jednak osoby młode: dzieci i młodzież poniżej 20. roku życia stanowią prawie 60% wszystkich przypadków, a najmłodsze dzieci — poniżej 5 lat — aż 21%.
Warto wiedzieć, że wirus mpox jest wyjątkowo niebezpieczny dla dzieci w Demokratycznej Republice Konga i Burundi, zwłaszcza tych, które żyją w trudnych warunkach i mają ograniczony dostęp do podstawowej opieki medycznej. Tysiące najmłodszych są narażone na zakażenie, a liczba przypadków nowego, prawdopodobnie bardziej zaraźliwego wariantu (Clade 1b) wciąż rośnie.
Dlaczego maluchy chorują na mpox ciężej niż dorośli? Ich układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni rozwinięty, a w DR Konga wysoka śmiertelność wśród najmłodszych wynika głównie z braku leków, szczepień i odpowiedniej opieki medycznej. Trudne warunki życia, szczególnie w obozach dla uchodźców, gdzie dzieci śpią blisko siebie i mają częsty kontakt, dodatkowo ułatwiają szybkie rozprzestrzenianie się wirusa.
Niezwykle ważne jest więc to, aby jak najszybciej wprowadzić działania chroniące najmłodszych: zapewnić im dostęp do szczepionek, poprawić warunki sanitarne i edukować o tym, jak unikać zakażeń. Tylko wspólne, skoordynowane działania międzynarodowe mogą naprawdę zatrzymać epidemię i ochronić najbardziej zagrożone dzieci.
Wirus małpiej ospy przenosi się na ludzi przede wszystkim wtedy, gdy dojdzie do bliskiego kontaktu z chorym zwierzęciem lub osobą zakażoną. Do infekcji może dojść przez kontakt z płynami ustrojowymi, zmianami na skórze albo z przedmiotami, których używała zakażona osoba. Wirus potrafi też rozprzestrzeniać się drogą kropelkową, czyli np. podczas kaszlu czy kichania.
Aby potwierdzić zakażenie, lekarze pobierają materiał ze zmian skórnych i badają go metodą PCR. Na razie nie ma leczenia, które bezpośrednio zwalczałoby mpox, dlatego stosuje się głównie terapię łagodzącą objawy. W cięższych przypadkach wykorzystuje się dostępne leki przeciwwirusowe, takie jak tekovirimat, cydofowir czy brincidofovir, a także środki obniżające gorączkę czy łagodzące świąd.
U większości chorych przebieg choroby jest łagodny i stopniowo dochodzą do siebie. Zdarzają się jednak trudniejsze przypadki, w których mogą pojawić się powikłania — np. wtórne infekcje bakteryjne, przebarwienia skóry czy blizny. Ich nasilenie zależy zarówno od przebiegu choroby, jak i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.
Obecnie nie ma dedykowanej szczepionki na mpox (małpią ospę). Jednak według amerykańskiego CDC, szczepionka przeciwko ospie prawdziwej może być co najmniej w 85% skuteczna w zapobieganiu małpiej ospie. Szczepionka, która chroni przed ospą prawdziwą, chroni także przed ospą małpią. Jej składnikiem jest wirus krowianki. Według ekspertów nie ma potrzeby konstruowania dedykowanej szczepionki przeciwko małpiej ospie. W związku z tym, że ospę prawdziwą udało się zwalczyć, w 1980 roku szczepienia przeciwko niej zostały całkowicie usunięte z kalendarza szczepień ochronnych, zgodnie z zaleceniami WHO. Polacy urodzeni przed 1980 rokiem byli szczepieni przeciwko ospie prawdziwej, co teoretycznie powinno zapewniać im ochronę przed wirusem małpiej ospy.
Należy pamiętać, aby nie mylić ospy małpiej i ospy prawdziwej z ospą wietrzną, ponieważ wirusy je powodujące należą do dwóch różnych rodzin wirusów. Z tego powodu szczepionka przeciw ospie wietrznej nie daje ochrony przed wirusem ospy prawdziwej i małpiej. Zgodnie z zapowiedzią dr. Pawła Grzesiowskiego, głównego inspektora sanitarnego, w ciągu najbliższych dni mają zostać opracowane polskie wytyczne dotyczące postępowania związanego z zagrożeniem wirusem małpiej ospy.
Przeczytaj również:
Kto powienien zaszczepić się na grypę? Szczepionka przeciw grypie Na jakie choroby można zaszczepić się w aptece? Lista chorób zakaźnych, przeciw którym zaszczepi farmaceuta Zapalenie gardła – objawy, leczenie i przyczyny zapalenia gardła Co robić aby zminimalizować ryzyko zarażenia się cholerą? Uważaj szczególnie na te kierunki Klemastyna. Czym jest, jak działa oraz jak ją dawkować?Nie trać czasu i energii na stanie w kolejce w aptece. Przejdź na naszą stronę apteki internetowej już teraz i ciesz się korzyściami zakupów online.
Przejdź do apteki
Redakcja
aptek
Codzienna
O Autorze
Autor
Redakcja aptek Codzienna
Autor
Redakcja aptek Codzienna
Autor
Natalia Młynek
Autor
Redakcja aptek Codzienna
Farmaceuta odpowie na Twoje pytanie w zakresie zdrowia, doboru leków lub ich dawkowania.
Zapytaj farmaceutęArtykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Codzienna nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.