Szybka dostawa 
Szukaj
Jesienna depresja - czym jest depresja sezonowa i jak rozpoznać jej objawy?
Jesienna depresja, znana również jako depresja sezonowa (SAD), to zaburzenie nastroju, które pojawia się wraz z nadejściem jesieni i może trwać przez całą zimę. Jeśli jej objawy są szczególnie nasilone lub występują co roku, warto skonsultować się z lekarzem.
Do najczęstszych symptomów należą ciągłe zmęczenie, obniżenie nastroju oraz brak energii, co może znacznie wpłynąć na codzienne funkcjonowanie i pogorszyć jakość życia. Krótsze dni, brak słońca, chłodniejsze temperatury i deszczowa aura sprzyjają pojawieniu się tych dolegliwości. Dowiedz się, jak rozpoznać objawy depresji sezonowej i jak skutecznie sobie z nimi radzić.
Czym jest jesienna depresja?
Jesienna depresja to zaburzenie, które może dotyczyć osób w każdym wieku, choć jej występowanie trudne jest do dokładnego określenia. Najczęściej spotykana jest w regionach, gdzie zimą i jesienią występuje niedobór światła słonecznego. Czynniki klimatyczne, takie jak krótsze dni, mniejsza ilość słońca, pochmurna pogoda, ochłodzenie oraz opady deszczu, mogą przyczyniać się do jej rozwoju. Naukowcy badają również możliwe psychospołeczne przyczyny depresji sezonowej – szczególnie negatywne wydarzenia, które miały miejsce jesienią, jak np. utrata pracy czy rozwód, mogą zwiększać podatność na wystąpienie tego zaburzenia.
Jesienna depresja: objawy
Wśród symptomów depresji sezonowej, szczególnie w okresie jesiennym, można zauważyć:
- przewlekłe zmęczenie,
- pogorszenie nastroju,
- uczucie smutku,
- nadmierną drażliwość,
- spadek aktywności – brak chęci do pracy, ograniczenie kontaktów społecznych oraz utrata zainteresowań,
- zaburzenia apetytu – najczęściej zwiększona chęć na węglowodany,
- problemy ze snem – zazwyczaj nadmierna senność,
- osłabienie sprawności intelektualnej – trudności z pamięcią i koncentracją,
- zmniejszenie popędu seksualnego.
Objawy te mogą się nasilać w okresie jesiennym, a ich intensywność określana jest jako łagodna lub umiarkowana. Epizody depresji sezonowej mogą trwać od kilku tygodni do nawet 3 – 4 miesięcy i często ustępują wraz z poprawą pogody. W skrajnych przypadkach mogą prowadzić do myśli samobójczych. Warto zauważyć, że nie każde uczucie smutku czy przygnębienia oznacza depresję. Różne schorzenia, takie jak niedokrwistość, zaburzenia hormonalne czy problemy z poziomem glukozy we krwi, mogą wywoływać podobne objawy. Jesienne przygnębienie dotyka wielu ludzi, ale gdy negatywnie wpływa na jakość życia, warto skonsultować się z lekarzem specjalistą. Zrozumienie i rozpoznanie tych symptomów jest kluczowe dla skutecznego radzenia sobie z depresją sezonową, dlatego nie należy lekceważyć ich wystąpienia.
Nerwica i depresja
Depresanum, 60 tabletek powlekanych
37.09 zł
Oleofarm Ashwagandha, 60 kapsułek
19.79 zł
Depresja sezonowa: główne przyczyny
Depresja sezonowa może mieć różne przyczyny, ale najczęściej wskazuje się na zmiany zachodzące w otoczeniu wraz z nadejściem jesieni i zimy. Skrócenie dnia i zmniejszona ekspozycja na światło słoneczne prowadzą do wielu zaburzeń w organizmie, w tym:
- niedoboru witaminy D, kluczowej dla utrzymania prawidłowego nastroju i zdrowia psychicznego,
- zaburzeń w wydzielaniu melatoniny, czyli "hormonu snu", który reguluje cykle snu i czuwania,
- zaburzeń wydzielania serotoniny, czyli "hormonu szczęścia", również wpływającego na regulację rytmu dobowego,
- problemów z produkcją innych neuroprzekaźników, takich jak noradrenalina i dopamina, które odpowiadają za poziom energii, motywację oraz ogólne pobudzenie do działania.
Istnieją także sugestie, że depresja sezonowa może mieć podłoże genetyczne, choć do tej pory nie udało się zidentyfikować konkretnego genu, który odpowiadałby za skłonność do tego zaburzenia.
Czy za depresję sezonową odpowiadają zmiany hormonalne?
Jednym z powodów, dla których jesienią wiele osób źle się czuje, mogą być zmiany w hormonach. Na nastrój wpływa przede wszystkim serotonina, a także noradrenalina – gdy jej brakuje, łatwiej popadamy w przygnębienie. Jesienią organizm produkuje też więcej melatoniny, hormonu snu, przez co rano czujemy się senni i zmęczeni. Dodatkowo brak słońca powoduje spadek poziomu serotoniny, co sprawia, że mamy mniej energii i jesteśmy bardziej podatni na przygnębienie.
Co zwiększa ryzyko zachorowania?
Choć dokładne przyczyny tego zaburzenia nie są w pełni poznane, wiadomo, że istotną rolę odgrywa niedobór światła słonecznego oraz związane z tym zmiany hormonalne. Inne czynniki, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia depresji sezonowej, to chroniczny stres, na przykład związany z pracą, której nie lubimy, czy też efekty uboczne stosowania niektórych leków. Wpływ ma również sposób odżywiania – zaleca się spożywanie pełnowartościowych, regularnych posiłków, bogatych w warzywa i owoce. Ważne jest, aby unikać jedzenia w pośpiechu oraz późnym wieczorem. Również regularna aktywność fizyczna może pomóc w zapobieganiu depresji sezonowej i poprawie nastroju.
Co robić w przypadku jesiennej depresji?
Jeśli objawy takie jak przemęczenie i obniżony nastrój utrzymują się przez dłuższy czas, warto skonsultować się z lekarzem pierwszego kontaktu – internistą lub lekarzem rodzinnym. Takie symptomy mogą być wynikiem różnych chorób ogólnoustrojowych, np. niedoczynności tarczycy, anemii (niedokrwistości), zaburzeń hormonalnych czy niedoborów witamin. Lekarz przeprowadzi dokładny wywiad, a jeśli będzie to konieczne, zleci dodatkowe badania, takie jak morfologia krwi, poziom żelaza czy hormony tarczycy. W razie potrzeby może również skierować na konsultację psychiatryczną.
Sposoby leczenia depresji sezonowej
W profilaktyce i leczeniu jesiennej depresji stosuje się kilka sprawdzonych metod:
Psychoterapia – to jedna z najważniejszych form wsparcia. Szczególnie skuteczna jest terapia poznawczo-behawioralna (CBT), która często odbywa się w grupach. Jej celem jest nauka radzenia sobie z negatywnymi emocjami oraz aktywizacja, aby uniknąć tzw. „zimowej hibernacji”. Sesje zwykle odbywają się dwa razy w tygodniu przez około sześć tygodni. Warto połączyć psychoterapię z innymi metodami, np. fototerapią lub leczeniem farmakologicznym.
Fototerapia – jest kluczowa w leczeniu depresji sezonowej. Polega na naświetlaniu pacjenta specjalnymi lampami emitującymi intensywne światło (od 2500 do 10000 luksów), co rekompensuje brak naturalnego światła słonecznego. Sesje trwają od 30 minut do 2 godzin dziennie, a pierwsze efekty pojawiają się często już po kilku dniach.
Witamina D3 – wspiera układ odpornościowy oraz reguluje poziom wapnia i fosforu w organizmie. Naturalnie powstaje w skórze pod wpływem słońca, ale jesienią i zimą jej poziom spada, co może powodować osłabienie i spadek energii. Dlatego zaleca się suplementację witaminy D3 od jesieni do wiosny, aż do momentu, gdy ekspozycja na słońce się zwiększy.
Leczenie farmakologiczne – badania pokazują, że w depresji sezonowej najskuteczniejszy jest bupropion, który zwiększa stężenie noradrenaliny i dopaminy w organizmie, poprawiając nastrój i dodając energii. Lek ten stosuje się zarówno w leczeniu objawów, jak i profilaktycznie, aby zapobiegać nawrotom depresji. Czasami lekarze decydują się też na klasyczne leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, choć ich skuteczność w tej formie depresji bywa niższa.
Zbilansowana dieta – warto zadbać o odpowiedni poziom witamin i minerałów, szczególnie witamin z grupy B, które wspierają układ nerwowy. W codziennym jadłospisie powinny znaleźć się ryby, które dzięki zdrowym tłuszczom wspomagają produkcję serotoniny i poprawiają nastrój. Jesienią warto ograniczyć alkohol, słodycze i tłuste potrawy, które mogą powodować ospałość. Suplementację należy wprowadzać tylko po konsultacji z lekarzem, który dobierze odpowiednią dawkę.
Przeczytaj również:
Migrena - co warto o niej wiedzieć? Objawy, przyczyny, leczenie Tężyczka ‒ co należy o niej wiedzieć? Groźne skutki stresu, które trzeba znać Wszywka alkoholowa (Esperal). Jak działa wszywka alkoholowa? Czy jajko kluczem do lepszej pamięci? Chroń swój mózg przed Alzheimerem!Sprawdź ofertę naszej apteki!
Nie trać czasu i energii na stanie w kolejce w aptece. Przejdź na naszą stronę apteki internetowej już teraz i ciesz się korzyściami zakupów online.
Przejdź do apteki- M. Sokół-Szawłowska, Fototerapia, postęp zastosowań w psychiatrii i innych dziedzinach medycyny [w:] Psychiatria 2018, tom 15, nr 1
- Dr n. med. A. Z. Antosik-Wójcińska, dr n. med. M. Chojnacka, Choroba afektywna sezonowa - konieczna skuteczniejsza rozpoznawalność [w:] Psychiatria po Dyplomie 01/2016
- A. Wirz-Justice, V. Ajdacic, W. Rössler i wsp., Prevalence of seasonal depression in a prospective cohort study, „European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience” 2019, t. 269, nr 7, s. 833–839.
- S. Murawiec, Rozpoznawanie i leczenie depresji w praktyce lekarza POZ - aspekty praktyczne [w:] Lekarz POZ5/2017
- B. Bereza, Depresja sezonowa – wybrane aspekty diagnostyczne i terapeutyczne, „Pediatria i Medycyna Rodzinna” 2009, t. 5, nr 2, s. 113–119.
Redakcja
aptek
Codzienna
O Autorze
Inne publikacje
Autor
Patrycja Gronkiewicz
Autor
Klaudia Kościelecka
Autor
Katarzyna Augustyniak
Autor
Redakcja aptek Codzienna
Autor
Redakcja aptek Codzienna
Szukasz porady farmaceuty?
Farmaceuta odpowie na Twoje pytanie w zakresie zdrowia, doboru leków lub ich dawkowania.
Zapytaj farmaceutę
Artykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Codzienna nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.