Szukaj
Samobójstwo to trudny i bolesny temat, który dotyka całe otoczenie osoby w kryzysie — rodzinę, przyjaciół i społeczność. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) należy ono do najczęstszych przyczyn śmierci wśród młodych ludzi w wieku 15–29 lat. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby nie unikać rozmów na ten temat, umieć dostrzegać niepokojące sygnały i wiedzieć, jak reagować, by realnie wesprzeć osobę zagrożoną.
W 2021 roku w Polsce odnotowano 5201 samobójstw, przy czym najwięcej z nich dotyczyło osób w wieku 35–39 lat. Mężczyźni są w naszym kraju aż sześć razy bardziej narażeni na śmierć samobójczą niż kobiety.
Coraz większy niepokój budzi także sytuacja wśród młodzieży. Badania pokazują, że wskaźniki samobójstw wśród polskich nastolatków przewyższają średnią europejską, a nawet 4–5% młodych osób deklaruje myśli samobójcze lub próby odebrania sobie życia. Sytuację pogarsza także utrudniony dostęp do odpowiedniego wsparcia psychologicznego i psychiatrycznego. Warto pamiętać, że przyczyny kryzysów psychicznych są zazwyczaj złożone i wymagają wsparcia obejmującego różne formy pomocy.
Skuteczna profilaktyka samobójstw wymaga współpracy wielu osób i instytucji. WHO wskazuje cztery główne obszary, które mogą znacząco zmniejszyć ryzyko: rozpoznawanie czynników ryzyka, ograniczanie dostępu do niebezpiecznych narzędzi, wsparcie osób w kryzysie oraz wzmacnianie więzi rodzinnych i społecznych. Najlepsze efekty osiąga się, gdy razem działają specjaliści, rodziny, szkoły i całe społeczności.
Tym bardziej warto o tym mówić przy okazji Światowego Dnia Zapobiegania Samobójstwom, obchodzonego co roku 10 września – to dobry moment, aby przypomnieć, że pomoc jest dostępna i że sięganie po nią to ważny krok ku bezpieczeństwu.
Myśli samobójcze stanowią poważne zagrożenie, mogące prowadzić do tragicznych skutków. Często towarzyszą im wyraźne sygnały, na które warto zwrócić uwagę. Badania wskazują, że około 80% osób planujących odebranie sobie życia wcześniej sygnalizuje swoje zamiary. Ignorowanie tych znaków może być niebezpieczne – nasza czujność ma potencjał uratowania życia. Zwróć szczególną uwagę na następujące objawy:
Warto pamiętać, że myśli samobójcze mogą pojawić się u osób w różnym wieku i zwykle wynikają z bardzo silnego cierpienia emocjonalnego. Osoby zmagające się z takim kryzysem często czują się przytłoczone, osamotnione i przekonane, że nie mają już wyjścia. Dlatego tak ważne jest, aby bliscy zwracali uwagę na niepokojące sygnały i reagowali z troską oraz wsparciem.
W Polsce większość przypadków samobójstw dotyczy mężczyzn — statystyki pokazują, że to oni stanowią około 85% wszystkich takich zdarzeń. Choć temat jest trudny i budzi wiele emocji, warto o nim rozmawiać, bo szybka reakcja i odpowiednie wsparcie mogą zapobiec tragedii. W sytuacjach kryzysowych ogromne znaczenie ma zarówno pomoc specjalistów, jak i wsparcie emocjonalne ze strony bliskich. Jeśli Ty lub ktoś z Twojego otoczenia doświadcza myśli samobójczych, ważne jest, aby nie zostawać z tym samemu — istnieją miejsca i organizacje, które oferują profesjonalną i życzliwą pomoc.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wyróżnia cztery kluczowe strategie, które mogą realnie pomóc w zmniejszaniu liczby samobójstw (Live Life, 2021):
1. Wzmacnianie czynników ochronnych i ograniczanie ryzyka
Ta strategia skupia się na rozpoznawaniu i zmniejszaniu czynników ryzyka, takich jak problemy ze zdrowiem psychicznym, uzależnienia czy trudna sytuacja życiowa. Jednocześnie duży nacisk kładzie się na budowanie czynników ochronnych, m.in. silnych relacji rodzinnych i społecznych, dostępu do fachowej pomocy oraz rozwijania umiejętności radzenia sobie ze stresem.
2. Wczesne rozpoznanie i pomoc osobom w kryzysie
Bardzo ważne jest szybkie rozpoznanie, kiedy ktoś może być w kryzysie, oraz dokładna ocena jego sytuacji. Na tej podstawie można przygotować indywidualny plan wsparcia, który może obejmować kontakt z profesjonalistami zajmującymi się zdrowiem psychicznym, psychoterapię, w razie potrzeby leczenie farmakologiczne oraz wsparcie ze strony rodziny i przyjaciół.
3. Wsparcie dla osób dotkniętych samobójstwem
Ta strategia dotyczy pomocy rodzinom, przyjaciołom i całym społecznościom, które zetknęły się z samobójstwem. Obejmuje działania interwencyjne, pomoc w przeżywaniu żałoby i organizowanie grup wsparcia.
4. Ograniczanie dostępu do środków, które mogą zostać użyte do samobójstwa
Chodzi tu o zmniejszenie dostępności narzędzi mogących prowadzić do tragedii, np. broni palnej czy niebezpiecznych substancji. Osiąga się to poprzez odpowiednie przepisy, bezpieczne przechowywanie takich przedmiotów oraz działania edukacyjne zwiększające świadomość zagrożeń.
Jeśli dostrzegasz u siebie lub innych symptomy kryzysu emocjonalnego, nie zwlekaj z poszukiwaniem pomocy. Istnieje wiele dostępnych źródeł wsparcia, które mogą pomóc w trudnych chwilach.
Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym:
Kryzysowy Telefon Zaufania – Linia Życia:
Dodatkowo warto skorzystać z zasobów takich jak:
Przeczytaj również:
Jak leczyć mokry kaszel u dziecka? Ile trwa? Najważniejsze wskazówki w codziennej higienie jamy ustnej W jaki sposób usunąć blizny i przebarwienia? Poznaj sprawdzone metody! Polio – przyczyny, objawy, leczenie choroby Heinego-Medina Maliny czyli domowy sposób na przeziębienie i infekcjęNie trać czasu i energii na stanie w kolejce w aptece. Przejdź na naszą stronę apteki internetowej już teraz i ciesz się korzyściami zakupów online.
Przejdź do apteki
Redakcja
aptek
Codzienna
O Autorze
Autor
Redakcja aptek Codzienna
Autor
Natalia Młynek
Autor
Wiktoria Ozimek
Autor
Redakcja aptek Codzienna
Autor
Redakcja aptek Codzienna
Farmaceuta odpowie na Twoje pytanie w zakresie zdrowia, doboru leków lub ich dawkowania.
Zapytaj farmaceutęArtykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Codzienna nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.