Szukaj
Opioidy to zróżnicowana grupa substancji, obejmująca zarówno związki naturalne, jak i syntetyczne oraz półsyntetyczne, które działają jako agoniści receptorów opioidowych. Endogenne opioidy, produkowane w mózgu, odgrywają kluczową rolę w regulacji aktywności neuroprzekaźnikowej układu opioidowego, a ich główną funkcją jest łagodzenie bólu. Do tych naturalnych substancji należą m.in. endorfiny, enkefaliny oraz dynorfiny. Warto zaznaczyć, że te endogenne związki nie są stosowane w celach medycznych ani do uzyskiwania efektów odurzających.
Uzależnienie od opioidów oznacza, że osoba odczuwa silną potrzebę ich zażywania, kosztem innych spraw w życiu. Często ignoruje przy tym negatywne skutki dla zdrowia czy relacji z bliskimi. Te substancje wywołują uczucie euforii i przyjemności, działając na układ nerwowy, zwłaszcza na obszary związane z motywacją i systemem nagrody. W wyniku ich stosowania organizm wydziela więcej endorfin, przez co trudno osiągnąć podobne poczucie szczęścia bez opioidów. To sprawia, że osoby uzależnione sięgają po nie ponownie. Z czasem rozwija się przyzwyczajenie i potrzeba coraz większych dawek – to tzw. głód opioidowy.
To problem skomplikowany, obejmujący zarówno aspekty psychiczne, jak i fizyczne. Leczenie bywa trudne, bo sama detoksykacja często nie wystarcza, a objawy odstawienne mogą być bardzo silne. Dlatego wiele osób potrzebuje dodatkowego wsparcia, na przykład w postaci terapii substytucyjnej, aby skutecznie poradzić sobie ze wszystkim poradzić.
Zespół odstawienia opioidów to zestaw dotkliwych objawów, które pojawiają się u osób uzależnionych po zaprzestaniu lub znacznym ograniczeniu przyjmowania tych substancji. Wśród najczęstszych symptomów można wymienić:
Zespół odstawienia opioidów może wystąpić już po kilku do kilkudziesięciu godzin od przyjęcia ostatniej dawki narkotyku. Jego nasilenie zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj opioidu, dawka i czas trwania uzależnienia. Objawy mogą utrzymywać się przez kilka tygodni, a nawet miesięcy, co znacznie utrudnia zerwanie z nałogiem.
W ostatnich latach szczególną uwagę zwraca się na uzależnienie od oksykodonu i fentanylu - opioidów syntetycznych, które ze względu na wysoką aktywność i łatwość wytwarzania stają się coraz poważniejszym problemem zdrowotnym i społecznym.
Opioidy mają bardzo różnorodny wpływ na organizm. Mogą łagodzić ból i wywoływać uczucie euforii, ale jednocześnie powodować apatię, senność, zawroty głowy czy problemy z pamięcią i koncentracją. Długotrwałe stosowanie tych substancji często prowadzi do spadku apetytu oraz spowolnienia oddechu i pracy serca. Osoby przyjmujące opioidy mogą też potrzebować coraz większych dawek, a to często wiąże się z nerwowością, problemami ze snem i nocnymi lękami.
Nagłe odstawienie może wywołać silne objawy odstawienne. Przedawkowanie opioidów jest bardzo groźne i może skończyć się śmiercią z powodu zahamowania oddechu. Objawy przedawkowania to m.in. trudności w oddychaniu, wolniejsza praca serca, sine zabarwienie skóry, śpiączka, a także charakterystyczne zwężenie źrenic.
Coraz więcej nastolatków sięga po opioidy, mimo że są to leki dostępne na receptę. Niestety, młode osoby znajdują sposoby na zdobycie tych substancji, co prowadzi do poważnych problemów zdrowotnych.
Pierwsze oznaki nadużywania opioidów mogą być trudne do zauważenia. Na początku nastolatek może zachowywać się normalnie, a drobne kłamstwa czy złamanie ustalonych zasad, np. późniejszy powrót z imprezy, mogą wydawać się jedynie próbą uzyskania większej samodzielności.
W miarę postępu uzależnienia pojawiają się wyraźniejsze zmiany w zachowaniu. Nastolatek staje się coraz bardziej nerwowy, często ma zły nastrój, a nawet może wykazywać agresję. Widać także spadek wyników w nauce i opuszczanie lekcji. Dziecko unika dawnych przyjaciół, przestaje interesować się swoimi pasjami i więcej czasu spędza poza domem. Kolejnymi objawami są problemy z koncentracją, zaburzenia snu, a w niektórych przypadkach pojawiają się myśli depresyjne czy nawet próby samobójcze.
Szczególnie niebezpieczne jest ryzyko przedawkowania opioidów takich jak fentanyl czy oksykodon. Substancje te wpływają na ośrodek oddechowy w mózgu, a w nadmiernych dawkach mogą powodować depresję oddechową – spowolnienie i spłycenie oddechów, co prowadzi do groźnego niedotlenienia i w skrajnych przypadkach śmierci. Opioidy te mogą także wywoływać zaburzenia rytmu serca, co stanowi dodatkowe zagrożenie dla życia.
Aby potwierdzić podejrzenia związane z zażywaniem substancji psychoaktywnych przez nastolatka, warto wykonać test na narkotyki ze śliny lub moczu. Pamiętaj jednak, że testy te wykrywają jedynie określone substancje, a bardziej szczegółowe badania można przeprowadzić w laboratorium.
Opioidy, takie jak oksykodon i fentanyl, należą do silnie uzależniających substancji, co sprawia, że proces wychodzenia z nałogu jest bardzo trudny. Pierwszym krokiem w leczeniu uzależnienia jest detoksykacja, czyli oczyszczenie organizmu z narkotyków. Detoks ten często odbywa się w specjalistycznych ośrodkach, gdzie pacjenci otrzymują wsparcie medyczne.
W terapii uzależnienia od opioidów często wykorzystuje się naltrekson – lek, który blokuje receptory opioidowe, przez co substancje odurzające nie wywołują euforii. Niestety, wiele osób samodzielnie przerywa jego stosowanie, co znacznie utrudnia leczenie.
Bardzo ważnym elementem terapii jest też psychoterapia. Wsparcie psychologów i psychiatrów odgrywa ogromną rolę w powrocie do zdrowia i codziennego funkcjonowania. Sukces leczenia w dużej mierze zależy jednak od samego pacjenta – jego zaangażowania i gotowości, by faktycznie wyjść z nałogu.
Przeczytaj również:
Krztusiec u niemowlaka. Objawy, rozpoznanie i leczenie Witamina C – sposobem na wzmocnienie odporności Wody morskie do nosa dla dzieci Fentanyl czyli "narkotyk zombie" - dlaczego fentanyl uzależnia tak szybko? Zespół Williamsa – na czym polega i jak się objawia? Dziedziczenie zespołu WilliamsaNie trać czasu i energii na stanie w kolejce w aptece. Przejdź na naszą stronę apteki internetowej już teraz i ciesz się korzyściami zakupów online.
Przejdź do apteki
Redakcja
aptek
Codzienna
O Autorze
Autor
Redakcja aptek Codzienna
Autor
Katarzyna Augustyniak
Autor
Natalia Młynek
Autor
Agnieszka Stelmach
Autor
Redakcja aptek Codzienna
Farmaceuta odpowie na Twoje pytanie w zakresie zdrowia, doboru leków lub ich dawkowania.
Zapytaj farmaceutęArtykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Codzienna nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.